Otomat Çelikleri

Kükürt(S) ve kurşun (Pb) ilave edilerek, hızlı ve kolay işlenebilme özelliği kazandırılan bu çelik çeşidinin çok yaygın bir kullanım alanı vardır, bazen kükürt(S) yerine bizmut(Bi) veya tellür (Te) de ilave edilebilir. Bu ilaveler işleme sırasında çıkan talaşın kırılgan bir yapıda, uzamadan küçük parçalar halinde (talaş) dökülmesini sağlar, böylece makine takımları uzun ömürlü ve yüksek kalite çalışır, bu durum üretici açısından önemli bir avantajdır, maliyet, zaman ve kalite artılarıyla uygun olan her alanda otomat çelikleri kullanılır.

Neredeyse tüm sektörlerde kullanılır, başlıca şöyle sıralayabilir; Otomotiv, beyaz eşya, makine, inşaat, kuyumculuk, savunma sanayi, elektronik, elektromekanik, denizcilik, mobilya, el aletleri, tarım makinaları (v.b)

Genelde seri, yüksek adetli işlerde kullanıldığı için, soğuk çekilmiş olarak tercih edilir, soğuk çekme işleminde istenilen hassas çap kalınlığına, boy uzunluğuna, yüzey pürüzsüzlüğüne getirilebilen çelik, üreticilerin gelecek yıllarda da en çok tercih ettiği çelik çeşidi olmayı sürdürecektir. Ayrıca bu çeliklerin kurşunsuz olanları da vardır, bazı ülkeler veya firmalar standartları gereği kurşunlu (Pb) çelik kullanmak istemezler. Kimyasal bileşiminde kurşun (Pb) bulunduran çeliklerin kaynak kabiliyetleri düşüktür, üretilecek parçalar kullanım nedeni ile kaynak işlemine tabi olacak ise bu sebeple kurşun istenmeyen bir element olur. Bu durumlarda çeliği işlemek biraz zorlaşsa da üreticiler kurşunsuz (Pb) otomat çeliğini tercih ederler.

Eğer üretilecek parça semente veya ıslah edilecek ise buna uygun otomat çelikleri de vardır, bu tür otomat çeliklerini diğerlerinden ayıran temel özellikler, karbon (C) ve silisyum (Si) elementlerinin oldukça yüksek olması, fosfor (P) ve kurşun (Pb) elementlerinin düşük olmasıdır. Diğer elementlerde de küçük farklılıklar varıdır.

Hızlı talaş alma ve bu talaşların kırık çıkması sebebiyle kullanılan otomat çelikleri talaşlı imalatlarda maliyetlerinin oldukça düşük olduğu çelik türleridir. Çelikler genel olarak, revolver torna tezgahlarında ve çok milli tezgahlarda sıklıkla kullanılır. Bu alanlarda diş açma, boyuna ve alına tornalama ve matkap delme gibi taşlama işlemlerinde tercih edilir. Daha birçok alanda kullanıma uygun olan bu çelikler, ihtiva ettikleri yüksek fosfor ve kükürt sebebi ile kırılgan ve kısa talaş verirler. Birçok önemli özelliği bulunan çelikler hakkında sizlere daha fazla bilgi vermek istiyoruz.

Otomat Çeliklerinin Özellikleri

Otomat çelikleri ile ilgili olarak bilinmesi gereken birçok önemli detay ve özellik vardır. Bu özellikler genel olarak şöyledir;

  • Karbon oranları %0.07- %0,60 arasında değişiklik gösterir. Ayrıca fosfor oranı, %0.07 – 0.10 ve kükürt oranı ise %0.15 ile %0.40 olmaktadır.
  • Birçok çelikte kükürt ve fosfor değerleri azaltılırken, otomat çeliklerinde ise aksine talaşlı işlem kabiliyetlerinin artırılması için özellikle ilave sağlanır. Bu ekleme sayesinde çeliğin hem yağlama etkisi artar hem de kısa kırılgan talaş oluşumu artırılır. Tüm bunların sayesinde de hem parçaların dayanımı artar hem de yüzeylerin daha temiz kalması sağlanır.
  • İşleme sırasında kesici takımlarının ömürlerini uzatabilme için bazı türlerinin içine kurşun ilavesi yapılır.
  • Kurşun ile alaşımlandırılmış biçimde bulunabilir. Otomat çeliklerine ilave edilen kurşun çeliklerin mekanik özelliği değişir ve tabi aynı zamanda da yağlama özellikleri artar.
  • Semente edilebilme ve ıslah edilme özellikleri vardır.

Alaşımsız yapı çelikleri de birçok alanda kullanılan etkili ürünlerdir. Bizlere başvurarak ihtiyacınız olan tüm çelikler ve borular konusunda destek alabilirsiniz.

Otomat Çelikleri Neden Tercih Edilir?

Çelik malzemeler tercih edilirken en fazla dikkat edilen noktalardan biri talaşlı işlenebilir kabiliyete sahip olmasıdır. Otomat çelik tam olarak bu amaca hizmet eder ve bu yüzden de tercih edilir. Ayrıca yüksek kesme hızına sahip olduğu ve buna bağlı olarak da zaman tasarrufu sağlar. Kısacası otomat çelikleri talaşlı işlenebilirlik özellikleri ve daha birçok sebepten ötürü tercih edilebilmektedir. Bu tarz çeliklerin nereden ve nasıl temin edildiği ayrıca önemlidir. Bu alanda iyi bir firma arıyorsanız bizlere ulaşabilir ve bizlerden destek alabilirsiniz. Sizlere en iyi şekilde destek olabileceğimizi söyleyebiliriz.

Yüksek hızlı kesme çelikleri olarak da adlandırılan otomat çelikleri yüksek verimlilikle talaş kaldırma yoluyla işlenmek esasına göre özel olarak üretilirler. Birçok kullanım alanı bulunan otomat çelikler başlıca otomobil endüstrisi ve ev aletleri üretiminde kullanılırlar. Bu çelik türü işlenebilirliği destekleyen tellür, bizmut ve kurşun gibi kükürt ve diğer bazı elementler yapısında bulunur.

Özel ve mukavemetli yapısı ve içeriğindeki kükürt sayesinde talaşın parçalanmasını, kurşun takım ile parça arasındaki sürtünmenin azalmasını sağlar. Tellür ve bizmut parçalama takımlarının ömrünün daha uzun olmasına katkıda bulunur.  Otomat çelikleri genellikle ısıl işlem görmemiş çubuklar veya rulolar halinde tedarik edilir; ancak bunlardan bazıları, bitirmeden önce temperlenebilir, normalleştirilebilir veya tavlanabilir.

Otomat Çeliği Üretim ve Uygulama Aralığı:

  Uygulama Profil Aralık (mm) Bitiş Tolerans
Bar Haddelenmiş Daire 20 ÷ 105 Ham, soyulmuş demir ürün
Soyulmuş- haddelenmiş Yuvarlak 20 ÷ 100 Cilalı ISA-h9 h10 h11-
Çizilmiş Daire, Altıgen,

Kare,

Özel Çizim

2 ÷ 80

4 ÷ 80

4 ÷ 70

Cilalı ISA-h9 h10 h11-
Çekilmiş Yuvarlak 3 ÷ 100 Cilalı ISA h7-H8-H9-H10-H11
Bobin Çizilmiş Daire, Altıgen,

Kare,

Özel Çizim

2 ÷ 22

3 12 ÷

4 ÷ 12

Cilalı, fosfatlı ISA-h9 h10 h11-

Otomat Çeliği Kullanımı

Genellikle işleme operasyonları olarak bilinen tornalama, frezeleme ve delme operasyonlarında talaş oluşumundan ziyade takım parçası olarak adlandırılan yüzeyde deformasyon meydana gelir. İşleme operasyonları sırasında yüzey kalitesi bozulur, kesme sıcaklığı artar ve takım ömrü önemli ölçüde azalır. Çok düşük kükürt içeriklerinde takım ucunda büyük bir “birikmiş kenar” oluşur. Bu, sık sık takım değiştirilmesine, üretkenliğin azalmasına ve yüksek maliyetlerin ortaya çıkmasına neden olur.

İşlenebilirlik Kapasitesi

İşlenebilirlik terimi, temelde üç ana parametre ile ilişkilidir. Bunlar:

  1. İşleme hızı
  2. İşlenmiş bileşenlerin yüzey kalitesi
  3. İşleme işlemi için kullanılan kesici takımların takım ömrü.

İşlenebilirlik terimi, işlenmiş parçalar için bir üretim planına ulaşmanın kolaylığı ve maliyeti ile ilgilidir. Ürün özelliği özelliklerini ve hizmet performansı gereksinimlerini minimum maliyetle karşılayabilen makinede işlenmiş bileşenlerin tutarlı üretimi ile ilgilenir.

Otomat Çelikte İşlenebilirliğe Etki Eden Faktörler

İşlenebilirlik, yüzey kalitesi, talaş formu, takım ömrü, güç tüketimi ve üretim hızı açısından ölçülebilir. İşlenebilirliğe etki eden başlıca faktörler arasında, seçilen kriter, kesici takımın tipi, kesme işlemi, kesme koşulları ve takım tezgahının gücüne en başta gelir, fakat çekme mukavemeti gibi benzersiz bir malzeme özelliği göstermez. Çeliğin mukavemeti ve sertliği ne kadar yüksek olursa, kesme kuvvetleri ve sıcaklığı o kadar yüksek ve işlenebilirliği o kadar düşük olur. Ancak çeliğin gevrekleşmesi, talaş oluşum sürecini kolaylaştırarak ve talaş yığılmasını azaltarak işlenebilirliğini artırır.

Bununla birlikte, maksimum işlenebilirlik optimum sertlik seviyesi her zaman vardır. Çok düşük sertlik seviyelerinde (HV 100’den az), çelikler çok yumuşak ve sünektir ve kesici kenarda büyük bir kararsız yığma kenarı oluşur, kısaca yüksek deformasyonlar meydana gelmez. Sonuç olarak işlenebilirlik, yumuşak ve kırılgan olan çeliklerde en iyisidir. Bu nedenle, normalde kullanılan çeliklerin güçlü ve tok olması gerektiğinden, işlenebilirliği en üst düzeye çıkarmaya çalışırken bir uzlaşmaya varılmalıdır. Serbest kesme çelikleri tasarımının amacı, kesme işlemleriyle metalin çıkarılma kolaylığını arttırmaktır. Bununla birlikte, işleme performansındaki iyileştirmeler genellikle mekanik özellikler pahasına olur.

Otomat çeliklerinin metalurjisi

Karbon ve alaşımlı çeliklerin kesme davranışı, kimyasal bileşim, mikro yapı, inklüzyonların miktarı ve tipi ve işleme sertleşme hızından etkilenir. Normalleştirilmiş ferritik/perlitik çeliklerde, karbon içeriğinin artması, talaş oluşumu bir akış mekanizmasından bir kesme mekanizmasına dönüşerek takım ömrünü hızla azaltır. Bununla birlikte, %0.15’ten daha az C içeren çelikler için, takım talaş yüzeyinde büyük birikmiş malzeme kenarları gelişebilir ve bu da öngörülemeyen işleme özelliklerine yol açabilir.